VİNÇ PERİYODİK KONTROLÜ

Vinç insan gücünün yetmediği ve yetersiz kaldığı durumlarda ağır olan cisimlerin kaldırılmasında kullanılan bir iş makinası türüdür. Vinçlerin çalışma prensiplerinde ucuna bağlı olan eşyayı bir noktadan alarak diğer bir noktaya aktarmak vardır. Genel olarak tüm vinçlerin görevleri, bundan ibarettir. Vinçler birbirine benzeseler de kullanım alanı ve iş koluna göre değişiklikler göstermektedirler.

Vinçlerin güvenli olarak çalışması için vinçlerin genel olarak mekanik donanımı, elektrik ekipmanları ve taşıma elemanları kontrol edilir. Mekanik donanım kapsamında vincin ayakları, kirişleri, kolları ve bunların bağlantıları, merdivenleri, koruyucu mahfazaları, (parmaklıklar, ara kollar, çember mahfazalar, ayak mahfazaları) incelenir. Ayrıca tehlikeli bölgeleri belirten bilgi etiketleri ve panoları, yürüyüş rayları, kren konstrüksiyonu (köprü, portal, kol, kule) kaplinleri, tamburları, makaraları, pimli dengeleme makaraları, dişli çarklar, sonsuz vidalar, mekanik ikaz tertibatları, frenleri, kayışları, yağlama sistemleri ve yağlama noktaları da kontrol edilir. Uygun kullanılmadığında, aşındığında, yıprandığında sonuçları ağır olan kazalara yol açar. Maalesef, sıklıkla devrilen, halatı kopan, freni boşalan vb. vinçlerle ilgili bir çok kaza ile karşılaşılmaktadır.

6331 sayılı "İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu" uyarınca çıkarılan ve 25.04.2013 tarih ve 28628 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren "İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği", işyerlerinde bulunan ekipmanların kullanımı ile ilgili sağlık ve güvenlik yönünden uyulması gereken asgari şartları belirlemiştir.

Vinç periyodik kontrol ve testleri en az yılda 1 kez gerçekleştirilir. Kullanım sıklığına göre bazı vinçlerin daha sık periyotlarla kontrol edilmeleri iş güvenliği açısından gerekli olabilir. Periyodik kontrolleri yapmaya makine mühendisleri ile makine tekniker veya yüksek teknikerleri yetkilidir

ARTIBEL kaldırma ve iletme ekipmanları periyodik kontrolleri gerçekleştimek üzere akredite olmuş A Tipi Muayene kuruluşudur.

ARTIBEL kaldırma ve iletme ekipmanları periyodik kontrollerinde uzmanlaşmış mühendis ve tekniker kadrosuyla sektöre hizmet vermektedir.

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği’ne göre:

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği Ek-III Md. 2’de yer alan Tablo.2’nin vinç periyodik kontrollerini içeren bölümü;

Tablo-2: Kaldırma ve iletme ekipmanlarının periyodik kontrol süreleri ve kontrol kriterleri (Ek başlık:RG-23/7/2016-29779) (2) 

(Değişik tablo:RG-23/7/2016-29779) (2)

EKİPMAN ADI

KONTROL PERİYODU

(Azami Süre)

(İlgili standartın ön-gördüğü süreler saklı kalmak koşulu ile)

 

PERİYODİK KONTROL KRİTERLERİ

(İlgili standartlar aşağıda belirtilmiştir.)*

Kaldırma ve/veya iletme araçları (1), (2), (3), (4), (5)

Standartlarda süre belirtilmemişse

1 Yıl

TS 10116, TS EN 280+A1, TS EN 818-6+A1, TS EN 1495+A2, TS EN 1709, TS EN 12079-3, TS EN 81–3+A1, TS EN 13015+A1, TS ISO 9386-1, TS ISO 9386-2, TS EN 12158-1+A1, TS EN 12158-2+A1, TS EN 12159, TS EN 12927-7, TS EN 13157+A1,  TS EN ISO 13534, TS ISO 789-2, TS ISO 3056, TS ISO 4309, TS ISO 7592, TS ISO 9927-1, TS ISO 11662-1, TS ISO 12480-1, TS ISO 12482,(Ek ibare:RG-24/4/2017-30047) ASME B30.17(8),  FEM 9.751,  FEM 9.752, FEM 9.755 ve FEM 9.756 standartlarında belirtilen kriterlere uygun olarak yapılır.

 

 

(1) Vinçlerin periyodik kontrollerinde yapılacak olan statik deneyde deney yükü, beyan edilen yükün en az 1,25 katı, dinamik deneyde ise en az 1,1 katı olması gerekir.

(2) Mobil kaldırma ekipmanlarının dışında kalan kaldırma ekipmanları için kararlılık deneyi ise gerek görüldüğünde ilgili standartlarda belirtilen kriterlere uygun olarak yapılır.

(3) Kapasitesinin altında kullanılacak kaldırma araçlarında beyan edilen kaldırılacak azami yük görünecek şekilde işaretlenir. Beyan edilen yükün üstünde bir ağırlığın kaldırılmasının söz konusu olduğu durumlarda kaldırma aracı kaldırılacak yükün miktarı esas alınarak yukarıda belirtilen kriterler çerçevesinde teste tabi tutulmadan kullanılamaz. (Beyan yükü; kaldırma aracında işveren tarafından beyan edilen kaldırılacak maksimum ağırlıktır.)

(4) Elektronik kumanda sistemi ile donatılmış kaldırma ve iletme ekipmanının periyodik kontrolünde makine ve elektrik ile ilgili branşlarda periyodik kontrolleri yapmaya yetkili kişiler birlikte görev alır.

(8) (Ek:RG-24/4/2017-30047)  Vinçlerin periyodik kontrolünde uygulanan yük testlerinin “ASME B30.17” standardına uygun olarak nominal yükte yapılması durumunda; gerçekleştirilen periyodik kontrole ek olarak vinçler, yılda en az bir kez uygun tahribatsız muayene yöntemleri ile kontrol edilir ve nominal yüke maruz bırakarak vinçlerin taşıyıcı kirişlerinde sehim kontrolü yapılır.

(*) Periyodik kontrol kriteri için referans olarak tabloda belirtilen standartlar örnek olarak verilmiş olup burada belirtilmeyen ya da Yönetmeliğin yayımı tarihinden sonra yayımlanan konuyla ilgili standartların da dikkate alınması gerekir. Kapsamı periyodik kontrolle sınırlı olmayan standartlar için periyodik kontrole ilişkin hükümler uygulanacak, imalata yönelik test ve deneyler uygulanmayacaktır.