Tahribatsız muayene (NDT), incelenecek malzeme ya da parçanın bütünlüğüne zarar vermeden yapılan muayenedir. Bu muayenenin geçerliliği ise imalat son kalite kontrol raporları ve/veya daha önceden yapılmış olan tahribatlı muayenelerin sonuçlarına dayanmaktadır.

Tahribatsız muayene yöntemleri malzemelerin içerisinde görünmeyen süreksizliklerin veya malzeme yüzeyine açık süreksizliklerin tespiti içindir. Hata ve kusur tespiti dışında kapalı bir malzemenin içinde bulunan bir diğer malzemenin miktarını ölçmede, metal yüzeylerdeki boya kalınlığı ölçmede, monteli parçaların durum tespitlerinde, radar sistemlerinde kullanılmaktadır.

Ultrasonik Muayene ‘de ve Endüstriyel Radyografi'de genel olarak incelenecek olan bölgeye ultrasonik ses dalgaları, X veya gamma ışınları gibi çok küçük dalga boyuna sahip yüksek enerjili ışınlar gönderilerek testler yapılır.

Tahribatsız muayene Yöntemleri;

  1. Görsel Muayene
  2. Penetrant Muayene
  3. Manyetik Partiküllerle Muayene
  4. Ultrasonik Muayene
  5. Radyografik Muayene
  6. Eddy-Current Muayenesi
  7. Phased Array Yöntemi

 

  1. Gözle Muayene

Gözle yapılan muayene çeşididir. Malzeme yüzeyindeki süreksizlikler, yapısal bozukluklar, yüzey durumu gibi kaliteyi etkileyen parametrelerin optik muayene ekipmanları kullanarak veya kullanmaksızın muayenesidir.

Gözle muayene çok basit bir metot olarak bilinse de kendine has özel incelikleri vardır. Genellikle bir başka tahribatsız muayene metodunun uygulanmasından önce yapılması gereken bir çalışmadır. Diğer tahribatsız muayene yöntemleri için hazırlanmış uygulama standartlarının çoğunda da öncelikle gözle muayene yapılması ve bulguların kaydedilmesi istenir.

  1. Sıvı Penetrant Muayene/Testi

Girici boya muayenesidir. Sadece malzeme dış yüzeyinde açılan süreksizlikle, hatalar tespit edilebilir. Gözenekli malzemelerde bu muayene türü uygulanmaz. İşlem beş aşamadan oluşur:

  1. Ön temizlik: Malzeme yüzeyindeki yabancı maddeleri; yağı, kiri, pası temizlemek için yapılır.
  2. Penetrant tatbiki: Penetrant sıvısı yüzeye püskürtülür, çatlağı doldurur.
  3. 2. temizlik: Malzeme yüzeyindeki kırmızı sıvının (penetrant) temizleme işlemidir.
  4. Developer tatbiki: Su, çözücü ya da püskürtme ile tatbik edilebilir. Çatlaktan sıvıyı emip dışarı çıkarır.
  5. İnceleme: Floresan sıvı kullanılıp kullanılmadığına göre gözle ya da siyah ışık altında muayene edilir.
  1. Manyetik Partikül (Parçacık) Muayenesi/Testi

Ferromanyetik (mıknatıslanabilir) malzeme muayenesinde kullanılan bir yöntemdir. Parçada cihaz yardımı ile manyetik alan oluşturularak  mıknatıs hale getirilir. Yumuşak demir üzerinden manyetik alan çekilirse eski haline döner. Karbonlu çeliklerden manyetik alan kaldırılsa bile malzemede çatlak varsa kutuplaşma bir süre devam edebilir. Manyetik alanla enine, elektrik alanla boyuna hatalar tespit edilebilir.

Üzerinden alternatif akım geçen bir bobin iletken bir malzemeye yaklaştırılırsa bu malzeme içinde girdap alımları indüklenir. İndüklenen girdap akımları fazladan bir manyetik alan meydana getirir. Bu alan ya bizzat onu uyaran bobin veya bir ayrı bobin tarafından bulunabilir. Malzeme içinde mevcut kusurlar, geometrik ve metalürjik değişmeler elektriksel iletkenlik ve permeabilitide, dolayısıyla indüklenen girdap akımlarında yerel değişmelere sebep olur. Girdap akımlarındaki bu değişmeler detektör bobin tarafından uygun bir cihaza gönderilir. Okuma cihazı ibreli bir cihaz, göstergeli, kalemli kaydedici, ışıklı veya sesli alarm, sayıcı, otomatik damgalayıcı veya ayırıcı bir cihaz olabilir. Böylece malzemenin elektriksel, manyetik ve geometrik süreksizlikleri doğrudan ölçülebilir.

İletken olmayan malzemelere uygulanamaz ancak iletken bir malzeme üzerinde iletken olmayan bir kaplamanın kalınlığı girdap akımları ile ölçülebilmektedir.

  1. Ultrasonik Muayene/Test

İncelenecek malzemeye belirli frekanslarda gönderilen ses dalgaları prensibine dayanan muayene çeşididir. Malzeme içerisindeki süreksizlikler, yapısal bozukluklar, yüzey durumu gibi kaliteyi etkileyen parametrelerin ultrasonik muayene cihazları kullanarak muayenedir. 8mm altındaki malzemelerde uygulanması hatalı sonuç almaya sebep olmaktadır.

Temel olarak 0,1-15 MHz arasındaki frekans değerleri bazen de 50 MHz kullanılır. Çok kısa ultrasonik darbe-dalgalar ile malzeme uyarılır. Böylece malzemenin yüzeyindeki ya da içindeki süreksizlikler tespit edilebilir.

Ultrasonik test genellikle çelik, metaller ve alaşımlar üzerinde, yüksek çözünürlüklü olmasa da, uygulanır. Aynı zamanda ahşap ve kompozit beton üstüne de uygulanabilir. Maddenin yapısını değiştirmeye bu test türü havacılık, otomotiv ve diğer ulaşım sektörleri gibi birçok sektörde de kullanılır.

  1. Radyografik Muayene/Test

Radyografik Muayene (RT) veya endüstriyel röntgen malzemedeki süreksizlikleri, hataları bulmak için malzemeye kısa dalga boyu elektromanyetik radyasyon (yüksek enerjili fotonlar) uygulanmasıdır. Genel olarak çeşitli malzemeleri işlemek için kullanılan materyalleri kontrol etme yöntemidir. İki ışın türü kullanılabilir;

  1. X ışınları = daha yavaş ve uzun süreli bir yöntemdir.
  2. Gama ışınları = daha hızlı ve radyoaktif elementin kürüne bağlı olarak kısa süreli bir yöntemdir. 1. Yönteme göre radyoaktif tehlike yüksektir.

Malzemenin arkasından çıkan radyasyon miktarı algılanabilir ve ölçülebilir. Radyasyon yoğunluğundaki değişimlerden kalınlığı veya malzemenin kompozisyonu hakkında yorum yapılabilir. Işınların dalga boyu en az 10 nanometre olmadılır ve elektromanyetik spektrumun yumuşak X ışınları uzak morötesi ışınlar arasındaki bölümüyle kısıtlıdır.

  1. Eddy-Current Muayenesi

Eddy-current testinde iletken malzemedeki sorunları tespit etmek için elektromanyetik endüksiyon kullanır. Testte pek çok kısıtlama vardır. Bunlar: sadece iletken malzeme test edilebilir, malzemenin yüzeyi erişilebilir olmalıdır, malzemenin bitişi kötü değerlerin çıkmasına neden olabilir, malzemenin içine nüfuz derinliği malzemenin iletkenliği ile sınırlıdır ve test yönüne paralel kusurlar algılanamayabilir.

Eddy-Current testi ile malzemenin yüzeyinde veya yüzeyine yakın çok küçük çatlaklar algılanabilir. Fazla hazırlık gerekmez ve geometrik açıdan zor yüzeyler incelenebilir. Ayrıca, elektrik iletkenliği ve kaplama kalınlığı ölçümü için yararlıdır. Test cihazları taşınabilirdir, hemen geribildirim sağlar ve cihazın malzemeye temas etmesi gerekmez.

  1. Phased Array Yöntemi

Malzemeye phased array cihazları ile muayene yapılır. Ultrasonik muayeneye göre daha avantajlıdır. Ultrasonik muayenede malzeme içi düzensizliklerin tespiti için 3 boyuttan muayene yapılmasına karşı phased array ile tek seferde hataların yönelimi ve malzeme içerisindeki konumları hakkında bilgi alınabilir.

Tahribatsız Muayene NDT

Hızlı Erişim

Akreditasyonlar & Yetkiler

Dokümanlara ulaşmak için tıklayınız

Online Başvur

Tüm başvurularınız için tıklayınız.

Sorgula & Randevu Al

Sertifika ve Rapor sorgulamaları için tıklayınız

Dokümanlar  & Formlar

Dokümanlara ulaşmak için tıklayınız

Kullanıcı Girişi

Tüm müşteri ve denetçi kullanıcı işlemleriniz için tıklayınız

Müşteri Anketleri

Müşteri anketlerimize ulaşmak için tıklayınız

Hizmetlerimiz